Glori (Işık Halkası) Nedir ve Nasıl Oluşur?
Mia ve Mika birlikte oturmuş, son seyahatlerinden birine ait fotoğraflara bakıyorlardı. Bu seyahatlerinde sık sık HALO uçağıyla bulutların arasından uçmuş ve onları daha yakından incelemişlerdi. Mia ve Mika, uçak yolculuğunun çevre için pek iyi olmadığını biliyorlardı. Ancak bulutları ölçmenin birkaç farklı yolu daha vardı.
Bu yüzden uçakla seyahat ederken camdan dışarı bakmayı ve akıp giden manzaranın tadını çıkarmayı seviyorlardı. Özellikle kalkış ve iniş sırasında görülecek çok şey oluyordu: tarlalar ve çayırlar; köyleri ve kasabaları birbirine bağlayan patikalar ve yollar. Ancak sadece birkaç dakika sonra uçak o kadar yükseliyordu ki tüm kasabalar küçücük noktalara dönüşüyordu. Çoğu zaman uçak, beyaz bir bulut örtüsünün üzerinde uçuyor oluyordu.
Mia, “Bu her zaman çooook sıkıcı,” dedi.
Mika ona şaşkınlıkla bakarak hemen cevap verdi: “Bu hiç de doğru değil! Orada keşfedilecek o kadar çok şey var ki. Geçen gün sana gösterdiğim fotoğrafları hatırlamıyor musun? Hani şu bulutun üzerinde renkli halkalar olanları?”
Bunun üzerine Mia hatırladı: “Ah evet, kesinlikle. Peki ama bu halkalar tam olarak nasıl oluşuyor? Bunu bana açıklamamıştın. Bunun bir adı var mı?”
Mika açıklamaya başladı: “Halkalardan oluşan bu doğa olayına glori (ışık halkası) deniyor. Belirli koşullar altında bir bulutun üzerinde görebileceğin birkaç renkli halkadan oluşurlar. Her zaman tam olarak güneşin aksi yönünde ortaya çıkarlar. Yani güneş senin arkandadır, bulut ise önündedir ve sen tam ikisinin arasında kalırsın.”
“Halkaların içinde, etrafı daha koyu renkli ilk halkayla çevrili parlak bir nokta göreceksin. Onun etrafında mavi, yeşil ve kırmızı halkalar yer alır. Sonra başka bir beyaz halka gelir ve bundan sonra renkler ters sırayla görünür. Çoğu zaman bu renkli halkalardan sadece bir veya ikisini görürsün. Ancak şanslıysan daha fazlasını da görebilirsin.”
Mia giderek sabırsızlanıyordu ve sordu: “Peki bu halkaların oluşmasına ne sebep oluyor?”
Mika detaylı bir şekilde anlatmaya başladı: “İlk olarak, üst kısmında su damlacıkları olan bir buluta ihtiyacın var. Buz kristallerinden oluşan bir bulutta bu gerçekleşmez. Bu yüzden fotoğraftaki bulutun su damlacıklarından oluştuğunu biliyoruz. Uzmanlar da detayda neler olup bittiğinden tamamen emin değiller. Gelen güneş ışınlarına ne olduğunu hesaplayabilseniz de, bu oldukça karmaşık bir işlemdir. Sana bunu çok basit bir şekilde açıklamaya çalışacağım. Gelen güneş ışınları damlacığa çarpar, damlacığın kenarında defalarca kez yön değiştirerek kırılır ve birbiriyle örtüşür.”
“Ama asıl çılgınca olan kısım şimdi başlıyor. Güneş ışınının küçük bir kısmı aynı zamanda su damlacığının yüzeyi boyunca da ilerler. Bu iki etki bir araya gelerek, ışık huzmesinin neredeyse tam olarak güneşe doğru ve senin gözlerine yönelmesini sağlar. Ve bu sadece tek bir damlacıkta değil, birçoğunda birden gerçekleşir. Hepsinin yaklaşık olarak aynı boyutta olması gerekir ve hep birlikte bu daireleri oluştururlar. Damlacıkların boyutu sadece birkaç mikrometredir; yani saç telinden bile çok daha incedir.”
Mia şaşkınlıkla, “Ama bunlar küçücük damlacıklar ve her nasılsa kulağa epey karmaşık geliyor,” dedi.
Mika onaylayarak, “Evet, bu doğru,” dedi. “Zaten uzun bir süre boyunca insanlar bir glorinin nasıl oluştuğundan tam olarak emin değillerdi. Ama en güzel kısmı ne biliyor musun? Neler olup bittiğini tam olarak bilmesek bile, bir dahaki sefere bir glori gördüğümüzde yine de bunun tadını çıkarabiliriz.”
Mia da ona katıldı: “Bir dahaki sefere uçağa bindiğimizde çok dikkatli davranıp bir glori arayacağız. Belki başka optik olaylar da görürüz. Kesinlikle keşfedilecek daha çok şey var.”
Text: Kevin Wolf, Translation: Beril Aydin, Illustration: Patrizia Schoch